محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

167

خلاصة الحكمة ( فارسى )

ربّ السوس / عصاره سوس ربّ سوس : بيخ آن را مقشر نموده ، نيم كوفته و يا شق نموده در طول و در آب جوش دهند تا قوت آن تمام در آب باز داده شود ، پس مكرر صاف نموده كه دردى در آن نماند جوش دهند تا غليظ شود و مانند دوشاب منعقد گردد . طبيعت آن : گرم و خشك در دوم . افعال و خواص آن : در جميع افعال بهتر از بيخ آن و دافع ضرر مسهلات و لذع ادويه است . « 1 » ربّ سيب / ربّ تفّاح / ربّ سيب ترش / رب سيب شيرين خواص ربّ تفاح حلو : با شراب و ماء اللحم جهت رفع غشى مجرب است . صنعتش : آن است كه آب آن را گرفته ، به آتش ملايم بجوشانند تا به قوام آيد و نگاه دارند و در وقت حاجت به كار برند . ربّ تفاح حامض : در اول سرد و در رطوبت و يبوست معتدل است . خواص : به جهت غلبهء صفراء و غليان خون و اسهال صفراوى و قىء صفراوى و رفع غم و الَم سوداوى نافع است ، و ربّ سيب شيرين در افعال اقوا از سيب ترش است . صنعت آن : به طريق ربّ تفاح حلو بگيرند . « 2 » رب توت ربّ توت : نافع از براى درد گلوى صفراوى و دموى ؛ آشاميدن و غرغره بدان و مسكن صفراء و حدت خون . صنعت آن : بگيرند آب توت را و در ديگ سنگى كرده ، به آتش ملايم بجوشانند تا به قوام آيد . « 3 »

--> ( 1 ) . مخزن الادويه ، ص 531 ، مادهء « سوس » . ( 2 ) . مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 1 ، ص 604 . ( 3 ) . همان ، ص 613 .